ZKN: Let bij uitvoering zorgakkoorden op risico langere wachttijden en invulling regionale samenwerking

Op 1 juli 2026 debatteert de Tweede Kamer over het IZA en het AZWA. In aanloop naar dit debat vraagt ZKN aandacht van Kamerleden voor: wachttijden, samenwerking in de regio en ongecontracteerde zorg.

Op 1 juli 2026 debatteert de Tweede Kamer over het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). ZKN is medeondertekenaar van beide zorgakkoorden. Tijdens het debat zijn de zorgakkoorden onderwerp van gesprek en kunnen de Kamerleden de minister van VWS hierop bevragen. ZKN vroeg bij de Kamerleden aandacht voor drie onderwerpen: wachttijden (Treeknormen), samenwerking in de regio en ongecontracteerde zorg.

Patiënt de dupe van verruiming Treeknormen

ZKN maakt zich zorgen over de plannen om de Treeknormen – de maximale aanvaardbare wachttijden – te verruimen. Gesprekken hierover worden op dit moment gevoerd door betrokken zorgpartijen. Patiënten zijn de dupe als ze nóg langer moeten wachten op zorg; nu al zijn de wachttijden in bijna de helft van de gevallen te lang. Het oprekken van de normen dreigt langere wachttijden te legitimeren, terwijl juist actie nodig is om deze terug te dringen.

ZKN pleit ervoor om eerst actie te ondernemen om de huidige wachttijden terug te dringen, en pas daarna, op basis van een gedegen en onafhankelijke evaluatie, te kijken in hoeverre de Treeknormen eventueel geactualiseerd moeten worden.

Alle zorgaanbieders betrekken bij regionale samenwerking

Het IZA zet in op regionale samenwerking om tot een passend zorglandschap te komen. ZKN ondersteunt deze koers, maar ziet dat de uitvoering achterblijft. Uit de praktijk blijkt dat zelfstandige klinieken niet of nauwelijks worden betrokken bij regionale plannen. Dit is een gemiste kans: zij bieden beschikbare capaciteit voor planbare zorg, en kunnen dus een belangrijke bijdrage leveren aan het verkorten van wachttijden.

ZKN pleit ervoor dat zorgverzekeraars (als partij die in de lead is in de regio) zorgaanbieders, ongeacht hun contractstatus, betrekken bij regionale samenwerking. Op deze manier kan alle beschikbare zorgcapaciteit worden benut.

Afschaffen ongecontracteerde zorg slecht voor toegankelijkheid

ZKN ondersteunt de beweging naar passende zorg en heeft dit verankerd in het ZKN-keurmerk. ZKN-klinieken leveren passende zorg (volgens de richtlijnen) maar nog steeds heeft bijna de helft (ongewild) niet met alle zorgverzekeraars een contract. Deze klinieken willen wel een contract maar krijgen er geen, terwijl de wachttijden voor hun specialismen (o.a. neurologie, gynaecologie, obstetrie) ver boven de Treeknorm liggen. De minister is voornemens de vergoeding voor ongecontracteerde zorg te schrappen. Volgens ZKN leidt dit tot een slechtere toegankelijkheid, langere wachttijden en duurdere zorg. Dit sluit niet aan bij de AZWA-doelen.

ZKN roept het kabinet op ervoor te zorgen dat maatregelen voor passende zorg niet leiden tot minder toegankelijkheid, langere wachttijden en grotere verschillen in toegang tot zorg voor patiënten. Bij de uitwerking van het wetsvoorstel moet nadrukkelijk oog zijn voor de bijdrage van ongecontracteerde zorgaanbieders aan de toegankelijkheid en innovatie van het zorgstelsel.

Lees de volledige brief aan Kamerleden in de ZKN-kennisbank.