De zorg in Nederland is van hoge kwaliteit. Maar omdat het aantal beschikbare zorgprofessionals afneemt, is het niet meer vanzelfsprekend dat iedereen straks de zorg kan krijgen die nodig is. Wat kunnen we hieraan doen?

ZKN is ervan overtuigd dat ondernemerschap een belangrijke sleutel is voor een toegankelijke, betaalbare zorg.

Voordelen ondernemerschap spreken voor zich

Al 20 jaar, sinds de start van gereguleerde marktwerking in de zorg, dragen focusklinieken bij aan toegankelijkheid. Met focus op planbare behandelingen van een beperkt aantal specialismen, kunnen zij hun werkprocessen efficiënt inrichten en meer zorg leveren met minder mensen. Dat zien we terug in de cijfers:

• Klinieken behandelen jaarlijks ruim 1,3 miljoen patiënten (Bron: Vektis-data 2024); bijna 18% van het totale aantal patiënten dat medisch-specialistische zorg nodig heeft.
• 3 à 4% van de medewerkers in de medisch-specialistische zorg werkt in een kliniek;
• klinieken vertegenwoordigen met 1,35 miljard euro 5% van de totale landelijke msz-uitgaven.

Ondernemerschap zorgt voor innovatie

Ondernemende zorgprofessionals investeren in klinieken en dragen hiermee in de kern bij aan de toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteit van zorg. Ze zijn intrinsiek gemotiveerd om de beste zorg te leveren voor patiënten en deze efficiënt te organiseren tegen de beste prijs. Omdat de markt dynamisch is en de wensen van klanten veranderen blijven zij innoveren: om processen te verbeteren (denk aan technologie en klantervaring) en om steeds meer passende zorg te leveren. Dit kan niet zonder investeringskapitaal; de zorg toegankelijker maken vraagt om investeringen.

Ondernemerschap stimuleert de nodige verandering

De focus op innovatie bij zelfstandige klinieken zorgt er ook voor dat gevestigde zorgaanbieders worden uitgedaagd om te blijven vernieuwen en innoveren. En dat is hard nodig: we moeten de zorg transformeren en anders organiseren om iedereen te kunnen blijven helpen die dit nodig heeft. En veranderingen komen zelden van de gevestigde orde; deze komt alleen in beweging onder invloed van nieuwe, innovatieve partijen. Zo dient ondernemerschap het publiek belang. De patiënt profiteert: wachttijden zijn korter en de zorg is goedkoper en patiëntvriendelijker.

Juist nu voordelen marktwerking in stelling brengen

Er is in Nederland bewust gekozen voor gereguleerde marktwerking in de planbare zorg wat heeft geleid tot meer efficiëntie, meer innovatie en investeringen in de zorg. Met de demografische ontwikkelingen en de huidige arbeidsmarktproblematiek is het zaak dat het systeem van gereguleerde marktwerking juist méér aan het werk wordt gezet, zodat het kan doen waarvoor het is bedoeld. Nieuwe toetreders horen bij dat systeem, net als gezonde marktmacht tussen partijen. De vergoeding voor ongecontracteerde zorg hoort daarbij: hiermee kunnen nieuwe toetreders zich op de markt vestigen én houden bestaande aanbieders een goede onderhandelingspositie ten opzichte van de zorgverzekeraar (zij hoeven niet altijd te tekenen bij het kruisje).

Uiteindelijk profiteert de patiënt: van hoge kwaliteit, kortere wachttijden en lagere zorgkosten. Zoals ook het idee was achter de introductie van gereguleerde marktwerking in 2006.