IGJ-rapport: Particuliere Klinieken in Beeld 2025

De IGJ publiceerde in september 2026 het rapport Particuliere Klinieken in Beeld 2025. Het rapport geeft inzicht in de resultaten van de toezichtvragen en verbeterdoelen die particuliere klinieken hebben aangeleverd over verslagjaar 2025.

Om inzicht te krijgen in de kwaliteit van zorg in zelfstandige klinieken, vraagt de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) jaarlijks gegevens bij klinieken op. Hiermee krijgt de inspectie zicht op risico’s en kan zij het toezicht daarop afstemmen. Het rapport Particuliere Klinieken in Beeld 2025 beschrijft ontwikkelingen binnen de sector in 2025. Ook deelt de IGJ in het rapport goede voorbeelden die klinieken kunnen gebruiken om verder te leren en verbeteren.

Belangrijkste trends

Voor het onderzoek van 2025 leverden 837 zelfstandige klinieken gegevens aan. Uit deze gegevens signaleert de IGJ de volgende belangrijke trends:

• De sector van particuliere klinieken blijft groeien: in 2025 groeide het aantal klinieken dat input aanleverde met ruim 5% ten opzichte van 2024.
• Gezamenlijk voerden klinieken meer dan 3 miljoen behandelingen uit, waarvan ruim 1,3 miljoen invasieve behandelingen.
• Het aantal klinieken dat gynaecologische zorg levert nam toe van 40 naar 54 klinieken.

Pijnbeleid verbeterd

De belangrijkste bevindingen uit de toezichtvragen gaan over pijnbeleid, elektronisch voorschrijven en de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling.

• Pijnbeleid: Van de klinieken die operaties uitvoeren, beschikt 52% over een zorgverlener met pijnbestrijding als specifiek aandachtsgebied: een duidelijke verbetering ten opzichte van vorig jaar (18%). Wel blijft de IGJ benadrukken dat dit nog verder moet verbeteren.
• Elektronisch voorschrijven: Van de klinieken die medicatie voorschrijven beschikt 68% over een elektronisch voorschrijfsysteem (EVS) met alle vereiste functionaliteiten voor medicatiebewaking. NB voorschrijven zonder EVS is alleen onder specifieke uitzonderingsvoorwaarden toegestaan.
• Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling: Vrijwel alle klinieken beschikken over een meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Maar bij 24% van de klinieken worden zorgverleners niet getraind in het toepassen van de meldcode. Dit ziet IGJ als een belangrijk aandachtspunt waarop zij actief toezicht op blijft houden.

Nog winst te behalen op verbeterdoelen

De IGJ analyseerde de verbeterdoelen van 15 zelfstandige kliniekorganisaties met gezamenlijk circa 220 locaties. De inspectie concludeert dat deze klinieken actief aan de slag zijn met de verbeterdoelen, maar dat er nog winst te behalen valt.

Belangrijke algemene aandachtspunten zijn:

• Het formuleren van SMART-verbetermaatregelen kan beter.
• Een aantoonbare PDCA-cyclus ontbreekt nog regelmatig.
• Feitelijke onderbouwing met data wordt vaak onvoldoende gebruikt.

Wel vindt de IGJ het positief dat er steeds vaker een duidelijke koppeling zichtbaar is tussen analyses en verbetermaatregelen.

Verbeterdoel valpreventie zichtbaar verbeterd

Met valpreventie kunnen zorgaanbieders letsel en functieverlies bij (kwetsbare) ouderen voorkomen. Op het gebied van valpreventie scoren klinieken beter dan vorig jaar:

• Alle beoordeelde klinieken besteden aandacht aan het herkennen van valrisico's.
• Veel klinieken voeren structureel valrisicobeoordelingen uit en nemen passende maatregelen.
• De analyse van valincidenten en de opvolging hiervan zijn zichtbaar verbeterd ten opzichte van voorgaande jaren.
• De IGJ ziet kansen om naast incidentanalyses ook procesmetingen en audits vaker in te zetten.

Verbeterdoel antistollingsbeleid: kritischer reflecteren

De IGJ keek ook naar het verbeterdoel op het gebied van antistollingsbeleid, gericht op het veilig gebruik van antistollingsmedicatie.

• Alle beoordeelde klinieken beschikken over een protocol voor antistollingsbeleid en bijna alle klinieken hebben lokale antistollingsexpertise georganiseerd.
• De evaluatie van het functioneren van deze expertise is vaak nog onvoldoende uitgewerkt.
• De IGJ verwacht dat klinieken kritischer reflecteren op de beschikbaarheid, bereikbaarheid en effectiviteit van de lokale expertise.

Verbeterdoel pijnbeleid: functioneren pijnexpertise beter evalueren

Op het gebied van pijnbeleid - het tijdig signaleren en behandelen van pijn - constateert de IGJ dat het functioneren van de lokale pijnexpertise beter kan worden geëvalueerd.

• Alle beoordeelde klinieken beschikken over pijnbeleid en lokale pijnexpertise.
• De uitvoering van pijnmetingen en de opvolging hiervan zijn over het algemeen goed georganiseerd.
• Er is toenemende aandacht voor verantwoord gebruik van opioïden en niet-farmacologische interventies.
• De evaluatie van het functioneren van de lokale pijnexpertise kan verder worden versterkt.

Nieuw verbeterdoel: optimalisatie diagnostische processen

Optimaliseren van diagnostische processen is een nieuw verbeterdoel dat voor het eerst is uitgevraagd.

• Diverse klinieken zetten stappen richting meer uniformiteit, digitalisering en samenwerking in diagnostische processen.
• Meerdere klinieken organiseren structureel overleg tussen aanvragers en uitvoerders van diagnostiek.
• De actieve leercultuur en de borging van de volledige communicatieketen (closed loop) zijn nog niet overal voldoende ontwikkeld.
• Handmatige processen brengen risico's met zich mee voor tijdige opvolging en communicatie van kritieke uitslagen.

IGJ: gebruik rapport voor toezicht

De IGJ verwacht dat klinieken kennisnemen van de uitkomsten van het rapport en de bevindingen gebruiken voor leren en verbeteren. De inspectie gebruikt de aangeleverde gegevens om risico's te signaleren en haar toezicht verder te richten. NB In het rapport wordt geen onderscheid gemaakt tussen klinieken die lid zijn van ZKN en overige particuliere klinieken.

ZKN: waardevolle aanknopingspunten

ZKN blijft zich inzetten om leden te ondersteunen bij het leren van elkaar en het verder versterken van kwaliteit en veiligheid. De goede voorbeelden uit het rapport bieden daarvoor waardevolle aanknopingspunten.

Lees het volledige rapport Particuliere Klinieken in Beeld 2025 op de website van de IGJ.

Of bekijk het rapport in de ZKN-kennisbank.