Klinieken versterken aanpak seksueel grensoverschrijdend gedrag met hulpmiddelen IGJ

De IGJ benadrukt het belang van een actieve aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Praktische hulpmiddelen ondersteunen klinieken bij preventie en beleid.

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) publiceerde op 15 oktober 2026 een vernieuwde versie van de brochure Het mag niet, het mag nooit. Hierin benadrukt de inspectie dat zorgaanbieders concrete maatregelen moeten nemen om patiënten te beschermen tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag. Eerder constateerde de IGJ dat ziekenhuizen en zelfstandige klinieken signalen hiervan niet altijd tijdig herkennen en opvolgen.

ZKN brengt hulpmiddelen voor veilige zorgrelatie onder de aandacht

ZKN onderschrijft het belang van een veilige zorgrelatie en ondertekende eerder het manifest voor de aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag. Nu het bijbehorende programma afloopt, brengt ZKN de beschikbare kennis en praktische hulpmiddelen opnieuw onder de aandacht van klinieken.

IGJ benadrukt belang van preventie en een veilige zorgcultuur

De IGJ verwacht dat zorgaanbieders actief werken aan een veilige zorgomgeving. Dat betekent onder meer dat professionele grenzen bespreekbaar zijn, medewerkers signalen herkennen en meldingen zorgvuldig worden opgevolgd. Ook moeten medewerkers zich veilig voelen om zorgen te bespreken en elkaar aan te spreken op ongepast gedrag.

De inspectie kijkt bij haar toezicht naar de maatregelen die zorgaanbieders nemen om seksueel grensoverschrijdend gedrag te voorkomen en hoe zij handelen wanneer zich incidenten voordoen.

Praktische hulpmiddelen ondersteunen klinieken

De IGJ heeft verschillende hulpmiddelen beschikbaar waarmee klinieken hun beleid kunnen beoordelen, bewustwording onder medewerkers kunnen vergroten en het gesprek over professionele grenzen kunnen voeren.

• Zelfscan 'Beschermen wij onze cliënten tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag?'
  Helpt klinieken beoordelen of bewustwording, preventie en het handelen bij incidenten binnen de organisatie voldoende zijn geregeld.
• Gespreksstarters 'Zorg of zorgelijk?'
  Ondersteunen teams bij het bespreken van professionele grenzen en situaties waarin mogelijk sprake is van grensoverschrijdend gedrag.
• Brochure 'Het mag niet, het mag nooit'
  De vernieuwde brochure biedt informatie over seksueel grensoverschrijdend gedrag in de zorg en de verantwoordelijkheden van zorgaanbieders en zorgverleners.
• Themapagina seksueel grensoverschrijdend gedrag in de zorg
  Op de website van de IGJ staat aanvullende informatie voor zorgaanbieders, bestuurders, beleidsmakers en zorgprofessionals.

Aanvullende materialen helpen bij cultuurverandering

Ook vanuit de Regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld zijn materialen ontwikkeld om bewustwording te vergroten en een veilige organisatiecultuur te bevorderen:

• Campagne 'Man, zeg er wat van!', gericht op het herkennen en bespreekbaar maken van grensoverschrijdend gedrag.
• Handreiking Cultuurverandering, met praktische aanknopingspunten voor een veilige en respectvolle werkomgeving.
• Website van de Regeringscommissaris, met aanvullende informatie en materialen.

Zelfscan biedt klinieken een praktisch startpunt

ZKN adviseert klinieken om de eigen aanpak van seksueel grensoverschrijdend gedrag regelmatig te beoordelen en het onderwerp binnen teams bespreekbaar te houden. De zelfscan van de IGJ is hiervoor een praktisch startpunt. De uitkomsten helpen om vast te stellen waar aanvullende afspraken, bewustwording of maatregelen nodig zijn.

Bekijk alle informatie en hulpmiddelen op de website van de IGJ.