Uitkomsten ZKN-enquête: helft ZKN-leden werkt nog steeds deels ongewild ongecontracteerd

In april 2026 hield ZKN een enquête onder leden over de contractering. De helft van de respondenten gaf aan nog steeds deels ongewild zonder contract te werken. Leden met contract gaven het proces een 5,8.

ZKN organiseerde de enquête in april en mei van 2026, met als doel in kaart te brengen hoe ZKN-klinieken het contracteerproces ervaren en in welke mate zij contracten hebben gesloten met zorgverzekeraars.

Helft werkt deels ongewild ongecontracteerd 

Uit de enquête blijkt dat ongeveer de helft van de klinieken met minstens een (1) zorgverzekeraar geen contract heeft. En dit is geen bewuste keuze: vrijwel alle klinieken die ongecontracteerd werken willen wel een contract, maar krijgen dit niet. Redenen die zorgverzekeraars noemen zijn onder meer voldoende inkoop in de regio, aangescherpte of gewijzigde eisen, het niet halen van een omzeteis of het feit dat een kliniek als nieuwe aanbieder nog niet (volledig) aan de voorwaarden voldoet. Met name het eerste punt is opmerkelijk: de wachttijden bij de specialismen die het vaakst als ongecontracteerd zijn gerapporteerd (radiologie, neurologie, anesthesiologie, gynaecologie en mka-geneeskunde) overschrijden landelijk – soms fors - de Treeknormen.

Contracteergraad 2026: meerjarencontracten in opmars

De respondenten geven aan dat, waar het verzekerde zorg betreft waar een contract tegenover staat, ongeveer in een derde van de gevallen meerjarencontracten zijn overeengekomen. We zien ook dat het met name voor jonge (vernieuwende) klinieken lastig blijft om een contract te krijgen. Uit de enquête blijkt dus dat het onverminderd belangrijk is om nieuwe aanbieders te contracteren, om de nodige zorgvernieuwing te stimuleren.

Verschillen in contracteergedrag zorgverzekeraars

De uitkomsten van de contractering 2026 laten een verschil zien tussen de grote zorgverzekeraars en kleinere zorgverzekeraars. De laatste groep biedt vaker contracten met een vrij volume en meerjarenafspraken. Wat met name vertragend werkt in de contractering tussen zorgaanbieders en zorgverzekeraars zijn discussies over de vergoeding van dure geneesmiddelen en de hoogte van tariefindexatie.

Niet betrokken bij regioplannen

Een van de afspraken uit het Integraal Zorgakkoord is het bevorderen van de samenwerking in de regio. Er zijn al in januari 2024 regioplannen opgesteld waarin bijvoorbeeld afspraken zijn opgenomen over hoe partijen de opgaven in de regio gaan oppakken en wie daarbij betrokken zijn. Klinieken geven -net als in 2025- ook in 2026 in overgrote meerderheid aan geheel niet betrokken of benaderd te zijn door verzekeraars over transformatie in de regio, concentratie en spreiding of regionale samenwerking.

Uitkomsten enquête input gesprekken verzekeraars

De uitkomsten uit de enquête gebruikt ZKN in gesprekken met zorgverzekeraars, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en het ministerie van VWS om het gezamenlijke beeld van klinieken te onderbouwen. Vanwege de (mededingings)wetgeving beperken wij ons tot de hoofdlijnen.

Bekijk de factsheet met de belangrijkste resultaten in de ZKN-kennisbank.