Tweede Kamer debatteert over VWS-begroting: hervormingen nodig voor toegankelijke zorg

Op 3 en 5 maart debatteerde de Tweede Kamer over de begroting van het ministerie van VWS voor het jaar 2026. Dit was het eerste grote zorgdebat voor de nieuwe minister van VWS, Sophie Hermans. 

Tijdens het debat werd uitgebreid gesproken over de plannen die het pas aangetreden kabinet heeft met de zorg, de bezuinigingen die zij willen doorvoeren en de daarbij aangekondigde verhoging van het eigen risico. 

Staatscommissie zorg: onafhankelijk advies over hervormen zorgstelsel

Er is grote consensus in de Tweede Kamer over dat de zorg hervormd moet worden. Tweede Kamerlid Vervuurt (D66) gaf aan tijdens het debat dat het huidige zorgsysteem onder druk staat, de wachtlijsten oplopen en dat de zorg anders georganiseerd moet worden. Centraal bij dit onderwerp stond de zorg voor de meest kwetsbare mensen: die moet prioriteit krijgen. 

Tweede Kamerlid Poortman (CDA) riep het kabinet op om vaart te maken met het instellen van een staatscommissie zorg. Deze staatscommissie zorg zal het kabinet adviseren over hervormingen die nodig zijn om het zorgstelsel (financieel) houdbaar en toekomstbestendig te houden als antwoord op de toekomstige vergrijzing en personeelskrapte. 

Passende zorg en de rol van zorgverzekeraars

De coalitiepartijen (D66, VVD, CDA) noemden het belang van passende zorg om de zorg toegankelijk te houden. De minister gaf aan dat het kabinet met maatregelen de beweging naar passende zorg wil versterken. Daarbij moeten wat de minister betreft alle zorgaanbieders, zorgverzekeraars en patiënten verantwoordelijkheid nemen. Het kabinet zet erop in dat zorgverzekeraars meer ruimte én verantwoordelijkheid krijgen om te sturen op passende zorg. Tweede Kamerlid Coenradie (JA21) is kritisch op de rol van zorgverzekeraars. Zij vroeg of zorgverzekeraars wel voldoende transparant zijn, of zij niet te veel macht hebben en of er voldoende tegenwicht is als het gaat om de onderhandelingspositie van zorginstellingen. 

Afschaffen vergoeding ongecontracteerde zorg is 'lastige maatregel'

De SGP en FVD stelden vragen over de plannen van het kabinet om de vergoeding voor ongecontracteerde zorg af te schaffen. FVD vroeg waarom toegang tot niet-gecontracteerde zorg moeilijker gemaakt wordt met langere wachtlijsten tot gevolg. De SGP vroeg of dit plan van het kabinet juridisch mogelijk is. De minister noemde dit plan een lastige maatregel, maar een maatregel die wel nodig is om de zorg toegankelijk en van hoge kwaliteit te houden.

Reactie ZKN en vervolgstappen

ZKN is blij dat de noodzaak tot hervormingen in de zorg breed gedragen wordt in de Tweede Kamer en kijkt uit naar de bevindingen van de staatscommissie zorg. De inbreng van ZKN tijdens de formatie is geweest dat de zorg anders en slimmer georganiseerd worden met klinieken als de plek voor planbare zorg (zie ook PwC-rapport 'passende organisatievormen voor planbare zorg). ZKN is kritisch over afschaffing van de vergoeding voor ongecontracteerde zorg (het gaat om slechts 0,5% van de msz-vergoedingen bij klinieken). De vraag is of zorgverzekeraars wel de juiste zorg op de juiste plek inkopen en daarmee aan hun zorgplicht voldoen voor patiënten.

ZKN is en blijft actief in gesprek met politiek en beleidsmakers over de plannen van het kabinet. Ook de komende tijd staan er gesprekken gepland en blijven wij de belangen van ZKN-leden vertegenwoordigen,