Dossier uitkomstgerichte zorg: Hoe Xpert Clinics de zorg beter en persoonlijker maakt door het open delen van uitkomsten

Tijdens de conferentie Uitkomstgericht Zorg verzorgde Xpert Clinics een deelsessie. Én ze deden een oproep om transparanter te gaan werken en uitkomsten ook extern te delen. We spraken met CEO Bianca Verburg over de transparantie bij Xpert Clinics en waarom zij dit onderwerp zo belangrijk vindt.

1. Xpert Clinics verzorgde een van de deelsessies tijdens het congres Uitkomstgerichte Zorg. Wat hebben jullie de deelnemers laten zien?

 “We hebben laten zien hoe transparantie in zorguitkomsten een katalysator kan zijn voor betere samenwerking tussen patiënt en zorgverlener, en zo de basis vormt voor het leveren van gepaste zorg. We hebben verteld hoe Xpert Clinics PRO(M)s real-time inzet in de spreekkamer, hoe we behoeften van patiënten systematisch meten en hoe voorspellende modellen patiënten en zorgprofessionals helpen om het juiste behandelpad te kiezen. We doen dat op grote schaal: in meer dan 40 klinieken in vijf verschillende medische specialismen. En bij eerstelijns fysiotherapie én tweedelijns operatieve zorg. We hadden hierbij een centrale boodschap: het open delen van uitkomsten maakt zorg beter en persoonlijker."

Consulten worden effectiever, en de wachttijden en patiëntervaringen beter.

2. Wat je vaak hoort is dat Samen Beslissen in de spreekkamer veel tijd kost. En die hebben we in de zorg eigenlijk weinig. Hoe hebben jullie het voor elkaar gekregen?

"De sleutel is onze vragenlijst bij intake en de informatie in onze app. De intakevragenlijst helpt patiënten vooraf na te denken over hun klachten en wat ze willen bereiken met een eventuele behandeling. Ook zit er in de app een keuzehulp waarmee voor- en nadelen van verschillende behandelingen en uitkomsten naast elkaar worden gezet. Wat belangrijk is, is dat deze informatie al vóór het consult beschikbaar is. Hierdoor kan de zorgverlener direct met de kern van het gesprek starten. En het mooie is: dit kost dus juist mínder tijd, omdat het gesprek direct gaat over wat ertoe doet: behoeften, verwachte resultaten, risico’s en voorkeuren. Consulten worden hiermee effectiever, en de wachttijden én patiëntervaringen beter."

3. Samen beslissen op basis van uitkomstinformatie lijkt relatief behapbaar voor planbare zorg. Is jullie werkwijze ook toepasbaar voor meer complexere zorgpaden?

"Ja, absoluut. Uitkomstgericht werken is geen ‘light’ versie van zorg, maar veel meer een manier van denken. Juist bij complexere zorgpaden helpt transparante data om behandelvariatie te begrijpen, uitkomsten te voorspellen en verwachtingen te managen. We zien in onze eigen organisatie dat dezelfde principes — meten, terugkoppelen, visualiseren en bespreken — bruikbaar zijn voor alle specialismen. Voorwaarden zijn wel dat je start met een duidelijke klinische vraag én zorgprofessionals vanaf dag één betrekt."

4. Jullie gebruiken de uitkomstinformatie intern om de zorg te verbeteren. Kun je een voorbeeld geven hoe jullie dat doen?

"Een concreet voorbeeld is hoe wij omgaan met patiëntervaringen zoals gemeten door de PREM-vragenlijst. De (anonieme) resultaten worden zowel op regioniveau als op artsniveau zichtbaar gemaakt en met lokale managers besproken. Als we op een locatie afwijkingen of ongewenste trends zien, volgt direct een verbeteractie: een procesaanpassing, scholing of een andere manier van triage. Door deze ‘continue verbetercyclus’ merken we dat resultaten elk jaar aantoonbaar verbeteren en dat variatie tussen locaties afneemt. Iets anders dat we doen is dat we patiëntervaringen wekelijks terugkoppelen naar de individuele artsen. Zij ontvangen de reacties van patiënten op het gebied van communicatie en bejegening. Hiermee krijgen ze feedback om op dat vlak continu te verbeteren."

"Voor onze professionals is uitkomstinformatie integraal onderdeel van hun werk.

5. Wat betekent deze manier van werken voor de zorgprofessionals die bij jullie werken? Hoe worden zij betrokken?

"Voor onze professionals is uitkomstinformatie niet iets is dat bij hun werk komt, maar een integraal onderdeel van hun werk. Dat is een wezenlijk verschil. Naast de genoemde PREM-feedback voor artsen, kunnen artsen en therapeuten ook de resultaten van hun behandelingen (PROM-rapportages) zien via ons uitkomstendashboard. We zorgen dat de dashboards duidelijk zijn opgebouwd en intuïtief in gebruik.

Ook bieden we trainingen aan in Samen Beslissen en datagedreven consultvoering voor onze medewerkers. Zoals ons trainingsprogramma verwachtingsmanagement voor handtherapeuten, wat we doen in samenwerking met het Erasmus MC. 

Daarnaast worden verbeteracties geëvalueerd door datascientists. Zo kunnen we goed begrijpen waar de verbetering zit en wat daar het mechanisme achter is. Onze ervaring is dat professionals hierdoor juist méér regie ervaren, omdat ze onderbouwde keuzes kunnen maken en beter inzicht hebben in het effect van hun eigen handelen."

6. Jullie case gaat specifiek over hand- en polszorg. Maar Xpert Clinics (Equipe) doet meer typen zorg. Hoe staat het met uitkomstgerichte zorg op de andere zorgpaden?

"De principes die we in hand- en polszorg hebben ontwikkeld, rollen we inmiddels breed uit binnen Equipe Zorgbedrijven. Zo groeien we overal naar dezelfde mate van transparantie en datagedreven werken: uitkomstgerichte zorg als standaard. Wel zien we dat het tempo verschilt per specialisme; we zijn het verst in de hand- en polszorg, maar de richting is overal hetzelfde."

7. Met de whitepaper doen jullie een oproep om transparanter te gaan werken, dus ook extern uitkomsten te delen. Waarom doen jullie deze oproep?

"Wij geloven dat transparantie van uitkomsten nodig is om de zorg toekomstbestendig te houden. Transparantie schept vertrouwen en maakt het mogelijk om écht samen te werken, niet alleen binnen organisaties, maar ook met verzekeraars, patiëntenorganisaties en collega-aanbieders. Door open uitkomsten te delen, verschuiven we van concurrentie naar collectieve verbetering. Dat is hard nodig, juist nu de druk om de zorg toegankelijk en betaalbaar te houden, blijft toenemen. Leuk om te weten: We zijn op dit moment bezig een coalitie te vormen van zorgaanbieders en andere belanghebbenden die onze oproep actief steunen en zelf aan de slag gaan om uitkomsten op hun sites te gaan plaatsen."

Interesse in de whitepaper van Xpert Clinics? U kunt 'm downloaden op de website. 

8. Waarom zouden zorgverleners jullie whitepaper moeten gaan lezen?

"Onze Whitepaper biedt geen abstracte visie, maar laat zien hoe Xpert Clinics, op basis van 15 jaar ervaring, uitkomstenmeting heeft opgezet, hoe deze gebruikt wordt in de zorgpaden en hoe we onze zorg daarmee verbeteren. Of je nu een kleine kliniek bent of een grote kliniek, je kunt ermee aan de slag."

In de whitepaper wordt gedeeld:

• hoe je start met betrouwbare PRO(M)-metingen
• hoe je zorgprofessionals meeneemt
• hoe je dashboards bouwt die het gesprek in de spreekkamer verrijken
• hoe je extern verantwoord en eerlijk publiceert

9. Wat zijn voor jullie nu de volgende stappen op uitkomstgericht werken?

"We gaan door op drie fronten: opschalen, open publiceren en makkelijker maken."

" We gaan opschalen door de uitkomsten van nog meer specialismen te meten en consequent te gebruiken in de zorgpaden."

"We gaan open publiceren, en hiermee bedoel ik: we werken toe naar nog meer externe transparantie, passend binnen landelijke initiatieven als passende en uitkomstgerichte zorg. En aan het eind van het jaar zullen, naast de vaak uitgevoerde behandelingen in de hand- en polszorg en orthopedie, ook de uitkomsten van veel uitgevoerde behandelingen in de proctologie en oogzorg transparant op onze website (en in onze Digitale Kliniek) te vinden zijn."

"Ten slotte zetten we ook in op makkelijker maken: we gaan het makkelijker maken voor onze zorgverleners om onze resultaten die patiënten dan gezien hebben op de site ook met hen te bespreken tijdens het consult. Dit kunnen technische aanpassingen zijn maar ook training hoe je dit op een goede manier meeneemt in een consultgesprek. Kortom: we gaan er alles aan doen om de communicatie tussen patiënt en zorgverlener te optimaliseren. Ons doel is dat we in 2027 de uitkomsten van de belangrijkste zorgspecialismes transparant op onze website hebben staan."

10. Hebt u tips voor collega-klinieken die hier stappen in willen zetten?

"Begin klein, maar begin gewoon. Kies één zorgpad, één team en één duidelijke uitkomst en bouw van daaruit verder. En áls je publiceert, bijvoorbeeld op de website, leg dan duidelijk uit hoe de transparante informatie geïnterpreteerd moet worden. Het succes zit niet in technologie, maar in cultuur: het gesprek durven voeren over resultaten, ook als die nog niet perfect zijn. En ten slotte: transparantie is nooit af — maar elke stap brengt ons dichter bij betere, eerlijkere en meer passende zorg."

ZKN dankt Bianca Verburg voor dit waardevolle interview.